Home / RECAP CEO HN04 / Vòng đời Doanh Nghiệp

Vòng đời Doanh Nghiệp

THẤU HIỂU CHU KỲ VÒNG ĐỜI TỔ CHỨC ĐỂ KHỞI NGHIỆP THÀNH CÔNG

(Recap bài chia sẻ của thầy Trần Kim Thành chủ tịch Kido)

Bất kì sinh vật nào trên đời cũng có chu kỳ sống và đều trải qua 4 giai đoạn Sinh – Lão – Bệnh – Tử. 
Doanh nghiệp cũng không ngoài quy luật đó.

Là 1 nhà quản lý chuyên nghiệp, chúng ta cần phải hiểu được quá trình phát triển doanh nghiệp trải qua các thời kì nào, mỗi giai đoạn đó có đặc tính gì, có các biểu hiện ra sao và làm thế nào để kiểm soát được để đưa doanh nghiệp đi đúng chiến lược.

Đối với việc quản trị cuộc đời của mỗi cá nhân, chúng ta có thể dùng Bát Tự để thấu hiểu các quy luật tác động từ đó vẽ ra được bản đồ cuộc đời.

Đối với việc quản trị doanh nghiệp, chúng ta có thể dùng mô hình Chu trình vòng đời doanh nghiệp như 1 tấm la bàn định hướng để dẫn dắt doanh nghiệp đạt được các mục tiêu dài hạn.

1 doanh nghiệp từ khi sinh ra đến khi diệt vong thông thường sẽ đi qua 5 giai đoạn với 10 trạng thái. 5 giai đoạn đó bao gồm: SINH – TRƯỞNG – LÃO – BỆNH – TỬ.

10 trạng thái :1. Ý TƯỞNG 2. SƠ SINH. 3 TĂNG TRƯỞNG. 4. TRƯỞNG THÀNH. 5 HƯNG THỊNH. 6 ỔN ĐỊNH/SUY THOÁI. 7 QUÝ TỘC. 8 TIỀN QUAN LIÊU. 9 QUAN LIÊU. 10 CHẾT.

1. Ý TƯỞNG
Ở giai đoạn này, Doanh nghiệp chưa được thành lập, ý tưởng được sinh ra do tình yêu sét đánh của người chủ. Mọi thứ trong giai đoạn này mới chỉ là ước mơ & cơ hội. Từ Ý TƯỞNG đến hiện thực lúc này cần ĐAM MÊ, NHIỆT HUYẾT, QUYẾT TÂM & CAM KẾT của người chủ.

Nếu bạn muốn đi trên chiếc thuyền to bạn phải chấp nhận gió lớn và nước sâu. Càng nhiều rủi ro, càng cần bản lĩnh và sự cam kết theo đuổi xuyên suốt.

Đặc điểm của giai đoạn này là Tiền ít, quan hệ ít, thiếu nguồn lực => Ý tưởng không chuyển hóa được thành sản phẩm => Fail.

Có 1 số biến được Ý tưởng thành sản phẩm nhưng sản phẩm này không thành thương phẩm được do không phù hợp với thị trường => Fail.

Một số khác biến Ý tưởng thành thương phẩm nhưng tiêu hao quá nhiều chi phí cho việc educate thị trường do đó bị hụt hơi trong giai đoạn Scale up quy mô để đạt sản lượng hòa vốn => Fail.

Một số khác khởi nghiệp chỉ vì Tiền (Thiếu kiên định, không có lý tưởng) => Thấy khởi nghiệp cực quá nên bỏ để làm việc khác dễ kiếm tiền hơn => Fail.

Một trong số các Co-Founder thiếu kiên định => Bỏ cuộc giữa chừng => Fail.

Đa số các trường hợp khác SỢ THẤT BẠI nên không dám khởi nghiệp => Fail từ trong Ý tưởng.

KEY ở giai đoạn này là Ý tưởng phải SÁNG TẠO và ĐÁP ỨNG được nhu cầu của thị trường ngoài ra còn phải PHÙ HỢP với nguồn lực sẵn có. Founder cần có hoài bão, đam mê và kiên định với lý tưởng, cơ hội thành công sẽ cao hơn.

2. SƠ SINH 
Giai đoạn này là khi bạn dám bỏ công việc mang lại thu nhập chính để tập trung khởi nghiệp. Lúc này hãy ngừng nói về Ý tưởng, cần phải có Hành động cụ thể trên nền tảng kế hoạch hóa. Hãy bắt tay vào làm NGAY & LUÔN để tạo ra kết quả.

KEY của giai đoạn này là bạn phải BÁN HÀNG và CÓ TIỀN.

3. TĂNG TRƯỞNG 
Giai đoạn này Sản phẩm dịch vụ đã ổn, doanh số tăng nhanh, dòng tiền dồi dào. Có 1 lượng khách hàng trung thành ủng hộ quay lại mua. Các nhà đầu tư nhìn thấy cơ hội đổ tiền vô đầu tư, doanh nghiệp đã có thành công nhất định và bắt đầu quên đi giai đoạn khởi nghiệp cùng các khó khăn khổ cực ban đầu. Thành công nhanh nên tự tin và có biểu hiện kiêu căng ngạo mạn.

Lúc này nếu doanh nghiệp gia đình, 2 vợ chồng sẽ bất đồng ý kiến, đối với doanh nghiệp có nhiều cổ đông thì không biết phải theo ai.

KEY của giai đoạn này là ĐỊNH HƯỚNG & LEADERSHIP.

Khi doanh nghiệp ở trên đỉnh cao, các cá nhân dễ cục bộ, hệ thống cồng kềnh, thiếu liên kết => khó quản lý. Đây là giai đoạn cần TEAMWORK.

6. ỔN ĐỊNH/SUY THOÁI 
Giai đoạn này doanh nghiệp đạt trạng thái đỉnh cao, sinh lực dồi dào, doanh thu cao nhất, nhưng đây cũng chính là chỉ dấu của sự thoái trào, là giai đoạn doanh nghiệp bắt đầu mất dần sinh lực và lão hóa.

Khi doanh nghiệp bắt đầu lão hóa nó không thể hiện ở con số tài chính, thậm chí ngược lại, đây là giai đoạn doanh nghiệp có chỉ số tài chính trong mơ (Tiền nhiều & tài chính mạnh).

Lúc này, doanh nghiệp quản lý thông qua hệ thống, con số, và để số đẹp thường sẽ cắt giảm những chi phí mang tính dài hạn nên điều hành thường tập trung vào các tiêu chí hiệu quả trước mắt. Cắt giảm chi phí Sales & Marketing dẫn đến đánh mất dần thị trường tương lai => Suy thoái.

7. QUÝ TỘC 
Sự ổn định và việc xây dựng hệ thống làm suy giảm tính linh hoạt và sáng tạo của tổ chức. Việc này bắt đầu từ giai đoạn HƯNG THỊNH nhưng đến QUÝ TỘC thì biểu hiện rõ ràng hơn.

Doanh nghiệp lúc này đã thờ ơ với việc theo đuổi các cơ hội mang tính dài hạn, thường tập trung vào các mục tiêu ngắn hạn, hầu như chỉ hướng đến kiểm soát các con số tài chính và các cơ hội mang tính ít rủi ro.

Khi tầm nhìn về mục tiêu xa bị bỏ qua, đó là lúc giai đoạn QUAN LIÊU bắt đầu hình thành. Có nhiều tiền, doanh nghiệp bắt đầu phung phí. Nhân sự dành giật nhau ngân sách để chi.

Ai nắm được tiền sẽ có quyền chi tiêu và ban phát => Nhân sự quan tâm đến quyền lực và củng cố địa vị, tranh dành ảnh hưởng và kéo bè kéo cánh => Cục bộ, quan liêu, thiếu ý tưởng sáng tạo => Thiếu phát triển, chỉ tiêu tiền => Giai đoạn sau sẽ hết ý tưởng, hết tiền => FAIL.

8. TIỀN QUAN LIÊU
Giai đoạn này doanh nghiệp bắt đầu cảm thấy xu hướng suy thoái không thể đảo ngược, các nỗ lực về mặt quản lý (tác động của con người) không có hiệu quả tức thì. Không khí tung hô, tán tụng nhau mất đi và thay vào đó là bắt đầu tìm cách đổ lỗi cho nhau, tập trung vào việc tìm ra ai là nguyên nhân, thủ phạm nhiều hơn là ngồi với nhau để tìm giải pháp.

9. QUAN LIÊU 
Mặc dù đây là giai đoạn chết của doanh nghiệp nhưng nó vẫn được duy trì sự sống bằng các nỗ lực dạng hô hấp nhân tạo (được bơm tiền để duy trì sự sống).

Doanh nghiệp được sinh ra lần 1 ở giai đoạn SƠ SINH, tái sinh ở giai đoạn TRƯỞNG THÀNH và đây là giai đoạn SINH/TỬ.

Doanh nghiệp ở giai đoạn này giống như bệnh nhân đang “THỞ OXY” và nó sẽ chết đi nếu như không còn ai đủ quyết tâm sống chết với nó để giúp nó tiếp tục tồn tại.

Như vậy ta đã thấy vòng đời doanh nghiệp cũng giống vòng đời của con người. Muốn quản trị cuộc đời tốt, ta phải hiểu Bát Tự, muốn quản trị doanh nghiệp tốt ta phải hiểu chu kỳ vòng đời của doanh nghiệp.

Tóm tắt lại 5 giai đoạn của doanh nghiệp sẽ như sau: 
Giai đoạn 1: Khởi đầu. Số 1 lúc này là Cải tiến & Sáng tạo. Ta cần phải tìm được 1 ngách nào đó của thị trường và chọc thủng được để chui vô thị trường.

Giai đoạn 2: Sales & Sales & Sales. Doanh nghiệp thường chết ở giai đoạn này do thiếu tiền.

Giai đoạn 3: Phải có sản phẩm bùng nổ và scale up được về quy mô.

Giai đoạn 4: Tổ chức lại bộ máy & tiếp tục bùng nổ. Mua thêm doanh nghiệp tương tự để tăng trưởng. Tăng cường quản trị (hiệu quả đến từ quản lý tốt).

Giai đoạn 5: Không thể tăng trưởng doanh số. Do vậy phải M&A để rút ngắn chu kỳ khởi nghiệp để tiếp tục đi tiếp.

Việc hiểu các quy luật, nguyên lý khi quản lý không đồng nghĩa với việc thành công ngay, vì mỗi chúng ta cần trải nghiệm để hoàn thiện các kỹ năng cần thiết. Tuy nhiên, nếu ta biết trước các quy luật, biết trước từng giai đoạn đều có ngã rẽ sẽ giúp ta đỡ bị lạc lối, đi đúng đường và giữ được tốc độ phát triển trong từng giai đoạn.

Đó hầu như là bài học vô giá.

About Phạm Thưởng

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *